Rozmowa z weterynarzem z Bałtowskiego Zwierzyńca

Kuba Marek – absolwent Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Posiada także dyplom licencjata na kierunku biologia Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Największym zainteresowaniem pana Marka jest chirurgia małych zwierząt. W wolnym czasie wielbiciel jazdy rowerowej i aktywnego wypoczynku, szczególnie wspinaczki górskiej.

Jak się zaczęła Pana przygoda ze zwierzętami? Skąd pomysł na zostanie weterynarzem?

Pomysł pojawił się  podczas studiowania pierwszego kierunku – biologii , chciałem rozwijać swoje zainteresowania, wykorzystać wiedzę w pracy na co dzień , poza tym od zawsze lubię zwierzęta .

Czym jest praca weterynarza każdy z nas wie. Ale jak wygląda leczenie dzikich zwierząt?

Praca z dzikimi zwierzętami jest nieco inna niż z domowymi ponieważ trudniej jest uchwycić moment rozpoczęcia choroby,  najczęściej niezbędne jest zastosowanie farmakologicznych środków uspokajających w celu wykonania badania czy  leczenia,  ale daje równie dużo satysfakcji co ze zwierzętami towarzyszącymi.

Zwierzyniec Bałtowski

 Jak trafił Pan do Bałtowskiego Zwierzyńca?

Zacząłem pracę w Zwierzyńcu po kilku stażach , m.in. w Zoo w Paphos na Cyprze gdzie mogłem uczestniczyć w pracy tamtejszego lekarza weterynarii. Kontakt ze zwierzętami nieudomowionymi jest pewnego rodzaju przygodą , którą nie dawno zacząłem i mam zamiar kontynuować.

Ile jest gatunków zwierząt w zwierzyńcu?

Łącznie ssaków i ptaków jest 40 gatunków.

Które zwierzęta wymagają szczególnej troski i pracy?

Wszystkie zwierzęta wymagają odpowiedniego traktowania i zapewnienia im odpowiednich warunków, lepiej radzą sobie gatunki przyzwyczajone do naszego klimatu – jak szop pracz, skunks zwyczajny czy żubr a ciepłolubne np. papuga ara czy surykatki wymagają dogrzewania w okresie jesienno – zimowym. Poza tym ważne jest stworzenie takich warunków aby każdy gatunek mógł zachowywać się w sposób jak najbardziej zbliżony do tego w środowisku naturalnym – można powiedzieć żeby czuł się jak u siebie w domu –  to w dużym stopniu wpływa na jego zdrowie psychiczne.

Czy przytrafiła się Panu jakaś zabawna historia w tej pracy? A może mrożąca krew w żyłach?

Przeżyliśmy trudną sytuację kiedy stado żubrów wydostało się na zewnątrz ogrodzenia do pobliskiego lasu. Złapanie grupy żubrów biegających między drzewami to bardzo trudne technicznie zadanie, szczególnie w pochmurną pogodę. Po całym dniu i z pomocą pracowników Zwierzyńca udało się wprowadzić żubry do zagrody.

Żubr Zwierzyniec Bałtowski

Czy ma Pan swojego pupila wśród zwierząt?

Szczególnie interesujące są makaki i surykatki, ze względu na złożone zależności jakie między nimi występują, ich zachowania i sposób komunikacji. Surykatki to zwierzęta wykazują skomplikowane zależności wewnątrzgrupowe.  Na przykład w stadzie liczącym  20 i więcej osobników tylko jedna z samic  może mieć potomstwo  z również jednym dominującym samcem – jest to tzw. para alfa. Pozostałe surykatki ze stada (z wyjątkiem samca alfa) mogą pełnić rolę opiekunki dla dzieci. Samiczka, która urodziła przez większość dnia jest zajęta poszukiwaniem pokarmu, w tym czasie skutecznie zastępują ją inni członkowie stada. Do tej pory nie wciąż nie wiadomo na jakich zasadach wybierana jest taka opiekunka. Ciekawy jest również sposób wychowywania młodych. Na przykład starsze surykatki uczą młode, jak obchodzić się ze zdobyczą, organizując dla nich „szkoły łowieckie”. Najpierw młoda surykatka dostaje martwe zwierzę (np. skorpiona) w celu poznania ofiary, następnie zaś żywe, nieuzbrojone zwierzę (np. skorpiona bez żądła). Dopiero na końcu młoda surykatka dostaje żywe, uzbrojone zwierzę (np. skorpiona z żądłem) w celu jak najszybszego zabicia go.

Surykatki zmieniają futro na zimę jak większość zwierząt – w zimie jest dwukrotnie dłuższe i dwukrotnie gęstsze niż w lato. Ich Przysmakiem  są owady np. larwy drewnojada lubią też arbuzy i melony.

W Bałtowski Zwierzyńcu Dolnym mamy dwie surykatki – Leszka i Franeczkę.

Surykatka - Zwierzyniec Bałtowski

Niektóre gatunki występujące w Zwierzyńcu nie są przystosowane do życia w naszym klimacie. Gdzie zimują wielbłądy czy też lamy?

Wielbłądy żyjące w północnej Afryce – głównie wielbłądy jednogarbne – Dromadery są udomowione i żyją w gospodarstwach domowych. Wyginęły jako dzika populacja około 3000 tyś lat temu , poza wyjątkiem małej grupy występujących w Azji wielbłądów dwugarbnych – Baktrianów ( około 700 osobników żyje na pustyni Gobi). Zwierzęta te zimują najczęściej w miejscach wyznaczonych przez ludzi poza grupką Baktrianów żyjącej w stanie wolnym – która podczas dużych przymrozków ( do -40*C ) zbija się w grupy i szuka schronienia przed wiatrem  wśród skał.

Lamy i alpaki to bliscy krewni wielbłąda należący do tej samej rodziny .  Hodowane przez człowieka zimują w zadaszonych pomieszczeniach , gdzie temperatura nie spada poniżej 0*C , w czasie zimy powinny mieć podawana letnią wodę do picia . W naturalnym środowisku w Andach muszą radzić sobie z temperaturami poniżej O°C i obfitymi opadami śniegu.  Nasze wielbłądy, lamy i alpaki zimą przenoszone są do zadaszonych pomieszczeń, gdzie zapewniamy im schronienie przed deszczem, mrozem i śniegiem.

Zwierzyniec Bałtowski

Czy zwierzęta, którymi się Pan opiekuje mają swoje przyzwyczajenia, rytuały, ulubione dania?

Zachowanie, zwyczaje i zdolności adaptacyjne zwierząt bywają bardzo ciekawe. Wielbłądy na przykład posiadają niespotykany sposób przystosowania do wysokich temperatur.  Kiedy temperatura powietrze wzrasta ponad 37 stopni to człowiek zaczyna się pocić. Natomiast wielbłądy potrafią przestawić moment pocenia się o 6 stopni. Bez wody i jedzenia potrafią wytrzymać tydzień. Ulubionym ich daniem są liście akacji i słoma.

Lama i alpaki  okazują swoje nastroje poprzez ruchy uszu, ogona i wokalizację. Wokalizacja pomiędzy lamami okazuje wiele nastrojów od zadowolenia po gniew. Innym interesującym zachowaniem jest wydawanie krótkich, przenikliwych dźwięków alarmujących w momencie kiedy pojawi się np. pies lub inne zagrożenie. Plucie jest rzadko wykorzystywane i służy do obrony i odstraszania innych członków stada np. przez matkę podczas włączania swojego dziecka do stada.

Makaki jak większość gatunków z rzędu naczelnych spędzają swoje życie w dużych grupach liczących 8-10 osobników. Wśród samic panuje hierarchia, trzymają się one jednej grupy najczęściej przez całe życie. Samce natomiast wędrują pomiędzy różnymi grupami przed rozpoczęciem sezonu rozrodczego. Wśród samic zazwyczaj te starsze są wyżej w hierarchii i mają jako pierwsze dostęp do pożywienia. Młode samce dziedziczą status w grupie dzięki pozycji matki natomiast, natomiast w wieku dojrzałym same wyrabiają sobie pozycję dzięki np. swoim umiejętnością i sile fizycznej. Makaki porozumiewają się głównie za pomocą min, ułożenia swojego ciała oraz gestów. Na przykład otwarcie ust, jakby chciały powiedzieć ‘’Ooo’’  jest używane przez wyższe rangą osobniki w celu pokazania innym ich niższego miejsca w grupie.

Zarówno lamy jak i alpaki zaznaczają swoje terytorium poprzez oddawanie odchodów w tych samych miejscach. Często też tarzają się ( podobnie jak wiele przeżuwaczy) w ziemi w celu utrzymania swojego futra w dobrej kondycji.

Zwierzyniec Bałtowski kuce

Bycie weterynarzem taki wielu gatunków zwierząt to nie lada wyzwanie. Wymaga to zapewne ciągłego dokształcania? Gdzie pan ją zdobywa?

Uczę  się każdego dnia, źródłem informacji są dla mnie głównie książki i artykuły anglojęzyczne, a poza tym konferencje naukowe.

 Dziękuje za rozmowę.

Marta Jackiewicz

 

„Zwierzyniec Bałtowski” zajmuje teren ok. 60 hektarów. Ze względu na bezpieczeństwo zwiedzających i komfort jego mieszkańców został podzielony na dwie części. Część górną zwiedzamy na pokładzie amerykańskiego, żółtego schoolbusa. Ta część zamieszkiwana jest przez takie gatunki jak: żubry, wielbłądy, lamy, alpaki, daniele, jelenie (różne gatunki), muflony, kozy syryjskie i afrykańskie, owce (różne gatunki z różnych części świata), bydło zebu, bydło szkockie,  bydło watusi, jaki, antylopy Nilgau, dziki, emu, strusie afrykańskie, kuce.

Spacer „dolną częścią” bałtowskiego Zwierzyńca, to spotkanie z różnobarwnym światem ptaków. Dopełnieniem tego obrazu są liczne ssaki, wśród których uwagę dzieci przykuwają kuce, osły i zabawne małpki makaki. Ssaki: makaki, kuce, osły, mary patagońskie, aguti złociste, ostronosy, skunksy, szopy pracze, wiewiórki, surykatki, owce i kozy. Ptaki: ibisy, żurawie koroniaste i stepowe, egzotyczne gatunki kaczek, gęsi i gołębi, papug, różnorodne bażanty i pawie oraz liczne drapieżniki.

DSCN7914

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *